Jak podaje Ministerstwo Sprawiedliwości w Krajowym Rejestrze Sądowym sprawozdanie finansowe za rok 2009 złożyło jedynie 50% przedsiębiorstw wpisanych w rejestrze sądowym. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku obowiązku publikowania sprawozdań w Monitorze Polskim B. Skutkiem tego niemożliwe staje się sprawdzenie kondycji finansowej przedsiębiorstw. Jak zmienić tą sytuację?
Wykazane dane są zatrważające. Oznaczają one, iż połowa przedsiębiorstw zobligowanych do składania sprawozdań finansowych uchyla się od tego obowiązku. Dzieje się tak pomimo ustawowego nakazu nałożonego na przedsiębiorstwa pod groźbą grzywny.
Prawdopodobnie przyczyny takiego stanu sÄ… różne. Na pewno przyczynia siÄ™ do tego brak skutecznego systemu kontroli wykonywania obowiÄ…zku sprawozdawczego przez przedsiÄ™biorstwa. Jak wynika z informacji zamieszczonych w prasie przedstawiciele sÄ…dów rejestrowych wprost przyznajÄ… siÄ™, że nie kontrolujÄ… systematycznie, jak obowiÄ…zek jest wykonywany. Dzieje siÄ™ tak, gdyż koszty zwiÄ…zane z przeprowadzaniem kontroli sÄ… zbyt wysokie, zaÅ› ewentualne kary, jakie mogÄ… być naÅ‚ożone na przedsiÄ™biorstwa zbyt maÅ‚e.
Z drugiej strony sposób, w jaki przedsiÄ™biorstwa zmuszone sÄ… do speÅ‚niania obowiÄ…zków informacyjnych wobec instytucji publicznych jest dla nich nieprzyjazny. Mimo postÄ™pu czasu i technologii podmioty sprowadzajÄ…ce skazani sÄ… na przygotowywanie i dostarczanie informacji finansowych w postaci papierowej, co jest kosztowne oraz czasochÅ‚onne.
Wszystko to powoduje, iż z roku na rok coraz mniej przedsiÄ™biorstw ujawnia swoje dane. W efekcie tego drastycznie maleje transparentność polskiej gospodarki. Coraz trudniejsze lub też niemożliwe staje siÄ™ dotarcie do informacji dotyczÄ…cych kondycji finansowej przedsiÄ™biorstw oraz dokonania ich analizy porównawczej na tle innych.
Dlatego też przedstawiciele instytucji publicznych powinny w jak najszybszym czasie podjąć kroki zmierzajÄ…ce do odwrócenia zaobserwowanej w ostatnich latach tendencji, gdyż stanowi ona zagrożenia dla przejrzystego funkcjonowania polskiej gospodarki. Recepta wydaje siÄ™ prosta, zwÅ‚aszcza, gdy z powodzeniem zastosowano jÄ… w innych krajach.
Na Å›wiecie w coraz wiÄ™kszej iloÅ›ci krajów sprawozdania finansowe sÄ… skÅ‚adane elektronicznie przy wykorzystaniu specjalnego standardu do przesyÅ‚ania danych finansowych – standardu XBRL. Tak dzieje siÄ™ chociażby w Niemczech, Danii, Holandii, Belgii. DziÄ™ki niemu sprawozdania finansowe sÄ… natychmiastowo dostÄ™pne dla opinii publicznej, a co ważniejsze zawarte w nich dane sÄ… rzetelne i poprawne pod wzglÄ™dem rachunkowym.
Coraz popularniejsze jest także łączenie podobnych obowiÄ…zków sprawozdawczych wobec różnych instytucji finansowych w myÅ›l zasady „single reporting”. W Polsce wiele przedsiÄ™biorstw oprócz skÅ‚adania rocznych raportów finansowych w Monitorze SÄ…dowym ma obowiÄ…zek ich publikowania w Monitorze Polskim B. Aktualnie prowadzone sÄ… prace nad elektronizacjÄ… tego obowiÄ…zku z wykorzystaniem standardu XBRL (WiÄ™cej informacji). Po ich zakoÅ„czeniu każdy przedsiÄ™biorca bÄ™dzie mógÅ‚ ujawnić sprawozdanie w Monitorze Polskim B wykonujÄ…c kilka kliknięć w swoim komputerze.
Czy nie można, wiÄ™c w podobny sposób rozwiÄ…zać problem raportowania do Monitora SÄ…dowego lub idÄ…c dalej czy nie można połączyć tych obowiÄ…zków z wykorzystaniem najnowszych elektronicznych technologii? DziÄ™ki ich zastosowaniu sprawozdawczość dla przedsiÄ™biorstw byÅ‚aby Å‚atwiejsza oraz taÅ„sza.
Adam Walaszek
Sekretarz Generalny
Stowarzyszenie XBRL Polska
Stowarzyszenie „XBRL Polska” jest organizacjÄ… non-profit zrzeszajÄ…cÄ… podmioty prawne zainteresowane rozwojem standardu XBRL w Polsce. Stowarzyszenie jest czÅ‚onkiem ogólnoÅ›wiatowego konsorcjum XBRL International, gdzie posiada status jurysdykcji tymczasowej.
XBRL to nieodpÅ‚atny, dostÄ™pny dla wszystkich standard oparty na technologii XML, którego gÅ‚ównym celem jest interaktywny opis informacji finansowych dla publicznych oraz prywatnych przedsiÄ™biorstw i innych organizacji. XBRL daje korzyÅ›ci dla wszystkich uczestników Å‚aÅ„cucha procesu sprawozdawczego poprzez wykorzystanie wystandaryzowanych metod, dziÄ™ki którym użytkownicy mogÄ… przygotować, publikować i analizować sprawozdania finansowe w dogodny dla siebie sposób.